राखी(रक्षाबंधन)सणाचा इतिहास : History of Rakhi (Raksha Bandhan)Festival
राखी(रक्षाबंधन)सणाचा इतिहास : History of Rakhi (Raksha Bandhan)Festival

राखी(रक्षाबंधन)सणाचा इतिहास : History of Rakhi (Raksha Bandhan)Festival

रक्षाबंधन कथा आणि खास महत्व

रक्षाबंधन म्हणजे “संरक्षणाची गाठ”. हा जगभरातील हिंदूंनी साजरा केला जाणारा सर्वात महत्त्वाचा सण आहे.

बहीण आपल्या भावाच्या मनगटावर राखीचा पवित्र धागा बांधते आणि त्याच्या आनंदाच्या आणि चांगल्या आयुष्यासाठी शुभेच्छा देते.

त्या बदल्यात, भाऊ त्याचे आशीर्वाद देतो आणि आपल्या बहिणीचे रक्षण करण्याचे वचन देतो.

भविष्य पुराणातील उत्तरपर्वातील १३७वा अध्याय, ज्यामध्ये हिंदू देवता कृष्णाने युधिष्ठिराला त्याच्या उजव्या हाताच्या मनगटावर रक्षा (संरक्षण) बांधून ठेवण्याच्या विधीचे वर्णन केले आहे. हिंदू चंद्र कॅलेंडर श्रावण महिन्यातील पौर्णिमा (पौर्णिमा दिवस).

द्रौपदीचे ऋण

जेव्हा अभिमन्यूची पत्नी उत्तरा राजवाड्यात एकटी बसली होती, तेव्हा द्रौपदी तिच्या जवळ गेली आणि तिच्या डोक्यावर प्रेमाने हात मारून म्हणाली,

“मुली, भविष्यात कधी गंभीर संकट आले तर, कधीही आपल्या नातेवाईकांचा आश्रय घेऊ नकोस, थेट शरण जा…. देवाच्या.”

उत्तरा आश्चर्यचकित होऊन आई द्रौपदीकडे पाहत म्हणाली,

“आई तू तुम्ही अस का बोलाताय?”

द्रौपदी म्हणाली,

“कारण ही गोष्ट माझ्यावरही होऊन गेली आहे. माझे पाच पती कौरवांशी जुगार खेळत असतांना सर्वस्व गमावून बसले आणि माझा जीव पणाला लावला.

मग भरलेल्या सभेत कौरवपुत्रांनी माझा खूप अपमान केला.

मी माझ्या पती ना मदतीसाठी पण सर्वजण डोके खाली ठेऊन बसले होते.

पितामह भीष्म, द्रोण धृतराष्ट्र सर्वाना मदतीसाठी हाका मारत राहिले पण कोणीही माझ्याकडे बघितले नाही, सर्वजण मान खाली करून रडत बसले.

अत्यंत निराश होऊन मी श्रीकृष्णाला हाक मारली, “तुझ्याशिवाय कोणीही नाही, तेव्हा श्रीकृष्णाने लगेच येऊन माझे रक्षण केले.”

जेव्हा द्रौपदीवर असे संकट येत होते तेव्हा द्वारकेतील श्रीकृष्ण अतिशय व्याकूळ झाले होते.

कारण त्याचा प्रिय भक्त संकटात सापडला होता. रुक्मणी कृष्णाला दुःखाचे कारण विचारते, तेव्हा भगवान कृष्ण सांगतात की माझा सर्वात मोठा भक्त भर विवस्रा होत आहे.

रुक्मणी म्हणते, “तुम्ही जाऊन त्याला मदत करा.”

श्रीकृष्ण म्हणाले, जोपर्यंत द्रौपदी मला बोलावत नाही तोपर्यंत मी कसे जाऊ?

एकदा द्रौपदीने मला बोलावले की मी लगेच तिच्या कडे जाईन आणि तिचे संरक्षण करीन.

तुम्हाला आठवत असेल की पांडवांनी शिशुपालाला मारण्यासाठी राजसूर्य यज्ञ केला.

तेव्हा मला माझ्या बोटावर सुदर्शन चक्र घ्यावं लागलं होतं, त्यामुळे माझ्या बोटाला लागलं होतं त्यावेळी माझ्या सर्व बायका तिथे होत्या.

काही वैद्यांना बोलवायला धावल्या तर काही औषध घेण्यासाठी गेल्या. पण त्यावेळी माझ्या या भक्ताने साडीचा पदर फाडून माझ्या बोटाला बांधला होता.

आज मला तिचे ऋण फेडायचे आहे, पण जोपर्यंत ती मला बोलावत नाही तोपर्यंत मी जाऊ शकत नाही.

Amazon Brand – Myx Women’s Cotton Salwar Suit Set

म्हणून द्रौपदीने भगवान श्रीकृष्णांना हाक मारताच, भगवान लगेच पळून मदतीला आले.

|| हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे ||

द्रौपदीचे ऋण

भरजरी ग पीतांबर दिला फाडुन।

द्रौपदीचे बंधु शोभे नारायण।।

सुभद्रा कृष्णाच्या पाठीची बहिण।

विचाराया गेले नारद म्हणून।।

बोट श्रीहरिचे कापले ग बाई।

बांधायाला चिंधी लवकर देई।।

सुभद्रा बोलली, “शालु नि पैठणी।

फाडुन का देऊ चिंधी तुम्हांसी मी ?”।।

पाठची बहीण झाली वैरिण।।

द्रौपदी बोलली, “हरिची मी कोण ?।

परि मला त्याने मानिली बहीण।।

काळजाचि चिंधी काढून देईन।

एवढे तयाचे माझ्यावरी ऋण।।

वसने देऊन प्रभु राखी माझी लाज।

चिंधीसाठी आला माझ्या दारी हरी आज !”।।

त्रैलोक्य मोलाचे वसन दिले फाडून।।

प्रेमाचे लक्षण भारी विलक्षण।

जैसि ज्याची भक्ती तैसा नारायण।।

रक्ताच्या नात्याने उपजे ना प्रेम।

पटलि पाहिजे अंतरीची खुण।।

धन्य तोचि भाऊ, धन्य ती बहीण।

प्रीती जी करिती जगी लाभाविण।।

चिंधी पाहून हरी झाले प्रसन्‍न।।

।।द्रौपदीचे बंधु शोभे नारायण।।

।।ॐ नमो भगवते वासुदेवाय।

राजा बळी आणि देवी लक्ष्मी

महाबली, राक्षस राजा भगवान विष्णूचा कट्टर भक्त होता.

आपल्या भक्ताच्या अपार भक्तीमुळे, भगवान विष्णूने वैकुंठधाममधील आपले निवासस्थान सोडून बळीच्या राज्याचे रक्षण करण्याची जबाबदारी घेतली.

भगवान विष्णूची पत्नी म्हणजेच देवी लक्ष्मी खूप दुःखी झाली. तिला पती भगवान विष्णूंसोबत राहायचे होते.

म्हणून ती ब्राह्मण स्त्रीच्या वेशात बळी राजाकडे गेली आणि त्याच्या वाड्यात आश्रय घेतला.

श्रावण पौर्णिमा नावाच्या पौर्णिमेच्या दिवशी तिने राजा बळीच्या मनगटावर राखी बांधली.

नंतर देवी लक्ष्मीने प्रकट केले की ती कोण होती आणि ती का आली होती.

BLUEGENE Women’s Art Silk Embroidery Kurta with Pent And Dupatta Set (ArtSilk Kurti_Variation)

राजा तिच्याबद्दल आणि भगवान विष्णूच्या चांगल्या इच्छेने आणि त्याच्या आणि त्याच्या कुटुंबासाठी प्रेमाने प्रभावित झाला.

बळीने भगवान विष्णूंना आपल्या पत्नीसोबत वैकुंठला जाण्याची विनंती केली.

त्या दिवसापासून श्रावण पौर्णिमेला आपल्या बहिणीला राखी किंवा रक्षाबंधनाचा शुभ धागा बांधण्यासाठी बोलावण्याची प्रथा बनली आहे, असे मानले जाते.

Follow us Facebook

Leave a Reply